2ª Parte de 20.000 leguas de viaxe baixo os mares (XXX)

8. A baía de Vigo 

O Atlántico! Unha vasta extensión de auga cunha superficie que cobre vinte e cinco millóns de millas cadradas, cunha lonxitude de nove mil millas e unha anchura media de dous mil setecentas millas. Mar importante, case ignorado dos antigos, salvo, quizá, dos cartaxineses, eses holandeses da Antigüedade, que nas súas peregrinacións comerciais costeaban o occidente de Europa e de áfrica. Océano con beiras de sinuosidades paralelas que acoutan un perímetro inmenso, regado polos máis grandes ríos do mundo, o San Lorenzo, o Mississippi, o Amazonas, o Prata, o Orinoco, o Níxer, o Senegal, o Elba, o Loira, o Rin, que lle ofrendan as augas dos países máis civilizados e das comarcas máis salvaxes. Chaira magnífica incesantemente asucada por navíos baixo pavillón de todas as nacións, acabada nesas dúas puntas terribles, temidas de todos os navegantes, do cabo de Fornos e do cabo das Tempestades. O Nautilus rompía as súas augas co espolón, tras percorrer preto de dez mil leguas en tres meses e medio, distancia superior á dos grandes círculos da Terra. Onde ibamos agora e que é o que nos reservaba o futuro?
Ao saír do estreito de Xibraltar, o Nautilus penetrouse en alta mar. O seu retorno á superficie do mar devolveunos os nosos diarios paseos pola plataforma. Subín acompañado de Ned e de Conseil. A unha distancia de doce millas víase vagamente o cabo de San Vicente que forma a punta sudoccidental da península hispánica. O vento sopraba forte do Sur. A mar, grosa e dura, imprimía un violento abalo ao Nautilus. Era case imposible manterse en pé sobre a plataforma batida pola ondada.
Houbemos baixar deseguido tras aspirar algunhas bocanadas de aire. Dirixinme ao meu camarote e Conseil ao seu, pero o canadense, que parecía estar moi preocupado, seguiume. A nosa rápida travesía do Mediterráneo non lle permitiu dar execución aos seus proxectos de evasión e non se molestaba en disimular o seu fastidio.
Tras pechar a porta do meu camarote, sentou e miroume en silencio.
-Compréndolle, amigo meu, pero non ten nada que reprocharse. Tratar de abandonar o Nautilus, nas condicións en que navegaba, sería unha tolemia.
Non me respondeu Ned Land. Os seus beizos apertados e o seu ceño engurrado indicaban nel a coercitiva obsesión da idea fixa.
-Vexamos, Ned, nada está aínda perdido. Estamos preto das costas de Portugal. Non están moi lonxe de Francia nin Inglaterra, onde poderiamos achar facilmente refuxio. Se o Nautilus puxese rumbo ao Sur, ao saír do estreito de Xibraltar, eu compartiría a súa inquietude. Pero sabemos xa que o capitán Nemo non rexeita os mares civilizados. Dentro duns días poderá actuar vostede con algunha seguridade.
Ned Land miroume con maior fixeza aínda e por fin despegou os beizos.
-Será esta noite -dixo.
Din un respingo, ao ouvirlle iso. Non estaba eu preparado, confésoo, para semellante comunicación. Quixen responder, pero faltáronme as palabras.
-Conviñeramos esperar unha circunstancia favorable -dixo Ned Land-. Esa circunstancia chegou. Esta noite estaremos a unhas poucas millas da costa española. A noite será escura e o vento favorable. Teño a súa palabra, señor Aronnax, e conto con vostede.
Eu continuaba calado. O canadense levantouse e achegaouse.
-Esta noite ás nove -dixo-. Avisei xa a Conseil. A esa hora o capitán Nemo estará pechado no seu camarote e probablemente deitado. Nin os mecánicos nin os homes da tripulación poderán vernos. Conseil e eu iremos á escaleira central. Vostede, señor Aronnax, permanecerá na biblioteca, a dous pasos de nós, á espera do meu sinal. Os remos, o mastro e a vela están xa na canoa, onde teño xa mesmo algúns víveres. Procureime unha chave inglesa para quitar as porcas que fixan o bote ao casco do Nautílus. Todo está, pois, disposto. Até a noite.
-A mar está moi dura -dixen.
-Si , é certo, pero haberá que arriscarse. Ese será o prezo da liberdade e hai que pagalo. Paga a pena. Ademais, a embarcación é sólida e unhas poucas millas, co vento ao noso favor, non serán un obstáculo de equitación. Quen sabe se mañá o Nautilus estará a cen millas, en alta mar. Se as circunstancias favorécen, entre o dez e o once estaremos en terra firme, ou morreriamos. Así, pois, á graza de Deus e até esta noite.
O canadense retirouse, deixándome aparvado. Eu pensara que cando chegase o momento tería tempo de reflexionar e de discutir. Pero o meu obstinado compañeiro non mo permitía. Despois de todo, que puidera dicir? Ned Land tiña sobrada razón de querer aproveitar a oportunidade. Podía eu faltar á miña palabra e asumir a responsabilidade de comprometer o porvir dos meus compañeiros polo meu interese persoal? Non era seica moi probable que o capitán Nemo levásenos ao día seguinte lonxe de toda terra? Un forte asubío anuncioume naquel momento que se estaban enchendo os depósitos e que o Nautilus mergullábase.

Ambrose Bierce - O Funeral de John Mortonson

Ambrose Bierce - O Funeral de John Mortonson

John Mortonson morreu: o seu obituario fora lido e el deixara a escena.

O corpo descansaba nun fino cadaleito de madeira cunha placa de cristal encaixada. Todos os axustes para o funeral foran tan ben realizados que sen dúbida, se o defunto sóuboos, de seguro que os aprobou. O rostro, como se podía ver a través do cristal, non tiña aspecto de desagrado: perfilaba un tenue sorriso, coma se a morte non lle resultara dolorosa, non estando distorsionado máis aló do poder reparador do traballador da morgue. Ás dúas da tarde os amigos foron citados para render o seu último tributo de respecto a aquel quen non tivera maior necesidade de amigos e de respecto. Os membros da súa familia foron pasando cada varios minutos á capela e choraron sobre os restos plácidos baixo o cristal. Isto non foi bo; non foi bo para John Mortonson; pero en presenza da morte a razón e a filosofía permanecen mudas.

A medida que as horas ían pasando, os amigos ían chegando e ofrecían consolo aos parentes doídos, quen, como as circunstancias da ocasión requirían, estaban solemnemente sentados ao redor da habitación cun importante coñecemento da súa importancia na pompa fúnebre. Logo veu o ministro, e en tal escura presenza as máis mínimas luces eclipsaron. A súa entrada foi seguida pola da viúva, con lamentacións que encheron a estancia. Ela achegouse á capela e logo de inclinar o seu rostro contra o frío cristal por un momento, foi xentilmente conducida cara a un asento próximo ao da súa filla. Lúgubremente e en ton baixo, o home de Deus comezou o seu eloxio da morte, e a súa dolorosa voz, mesturada cos saloucos que tiñán como intención estimular ao auditorio, pareceu como o son do mar sombrío. O deprimente día escureceuse a medida que el falaba; unha cortina de nubes axexou o ceo e un par de pingas de choiva fixéronse audibles. Pareceu coma se a natureza enteira estivese a chorar por John Mortonson.

Cando o ministro terminou o seu eloxio cunha oración, cantouse un himno e os portadores do féretro tomaron o seu lugar detrás do mesmo. Cando as últimas notas do himno tocaron ao seu fin a viúva correu até o cadaleito, caendo sobre o mesmo e chorando histéricamente. Gradualmente foi cedendo á disuasión e a comportarse; e o ministro trataba de afastar a súa vista da morte baixo o cristal. Ela estendeu os seus brazos e cun berro caeu insensible. Os doentes achegáronse ao cadaleito, os amigos seguíronos, e cando o reloxo sobre o mantel solemnemente daba as tres, todos miraron fixamente sobre o rostro do defunto John Mortonson. Eles retrocederon, debilmente. Un home, tratando no seu terror de escapar da desagradable visión, tropezou contra o cadaleito tan pesadamente como para golpeando un dos seus delicados soportes. O cadaleito caeu ao piso, o cristal estalou en miles de pedazos polo golpe. Desde a abertura do cristal saíu o gato de John Mortonson, que perezosamente brincó ao piso, sentándose, limpando tranquilamente o seu criminal fuciño coa pata dianteira, para retirarse con dignidade da estancia.

Aforismos de Leonardo

119.- Dirán que, por carecer de letras, non poderei expresar ben o que desexo. Non saben eles que as miñas cousas valen máis por ser froito da experiencia e non de palabras alleas, experiencia que foi mestra dos bos escritores e que eu por tal recoñézoa e non cesarei de alegala en todos os casos. 

Franz Kafka - Un golpe á porta do Caserío

Franz Kafka - Un golpe á porta do Caserío

Foi un caloroso día de verán. A miña irmá e eu pasabamos fronte á porta dun casarío que estaba no camiño de regreso a casa. Non se se golpeou esa porta por travesura ou distracción, nin tan só ameazou co puño sen chegar a tocala sequera. Cen metros mais adiante, xunto ao camiño real que viraba á esquerda, empezaba o pobo. Non o coñeciamos, pero ao cruzar fronte á casa que estaba inmediatamente despois da primeira, saíron de aí uns homes facéndonos uns acenos amables ou de advertencia; estaban asustados, encollidos de medo. Sinalaban cara ao casarío e facíannos lembrar o golpe contra a porta. Os donos denunciaríannos e inmediatamente comezaría o sumario. Eu permanecía calmo, tranquilizaba á miña irmá. Posiblemente nin sequera tocara, e se en realidade fixérao, ninguén podería acusala por iso. Tentei facer entender isto ás persoas que nos rodeaban; escoitábanme pero absténdose de emitir xuízo algún. Despois dixeron que non só a miña irmá senón tamén eu sería acusado.

Eu asentía riseiro coa cabeza. Todos volviamos nosa vista atrás, cara ao casarío, tan atentamente coma se fora unha afastada cortina de fume tras a cal fose aparecer un incendio. O que pronto vimos, en realidade foi a uns xinetes que entraron polo portón do casarío. Un rebumbio ao levantarse, cubriuno todo; só brillaban as puntas das enormes lanzas. Apenas a tropa desaparecera no patio, cando debeu, ao parecer, facer dar volta aos seus corceis, pois volveu saír en dirección nosa. Apartei á miña irmá dun empurrón, eu encargaríame de pór todo en orde. Ela non quixo deixarme só. Expliqueille que para que se vise mellor vestida ante os señores debía, polo menos, cambiarse de roupas. Por fín fíxome caso e iniciou o longo camiño a casa. Xa estaban os xinetes xunto a nós e case ao tempo de apearse preguntaron pola miña irmá.

- Non está aquí de momento -foi a medorenta resposta,- pero virá mais tarde.

A contestación recibiuse con indiferenza. Parecía que ante todo, o importante era acharme. Destacaban, de entre eles, o xuíz, un home novo e vivaz, e o seu silencioso axudante chamado Assmann. Convidáronme a pasar á taberna campesiña. Lentamente, balanceando a cabeza, xogando cos tiradores, comecei a camiñar baixo as miradas severas dos señores. Aínda cría que unha soa palabra sería suficiente para que eu, que vivía na cidade, fose liberado, mesmo con honras, nese pobo campesiño. Pero logo de atravesar o limiar da porta, puiden escoitar ao xuíz que se achegou a recibirme:

-Este home dáme mágoa.

Sen ningunha dúbida, non se refería con isto ao meu estado actual senón ao que me esperaba no futuro. a habitación parecíase mais á cela dunha prisión que a unha taberna rural. Das grandes laxas da parede, escura e sen adornos, pendía, en algures, unha argolla de ferro, e no centro da habitación algo que era medio catre e medio mesa de operacións. Podería eu respirar outros aires que os dun cárcere? Velaquí o gran dilema. Ou, mellor devandito, o que sería o gran dilema, se eu tivese algunha perspectiva de ser deixado en liberdade.

ESTEVAN DA GUARDA [B 1302 / V 907]

ESTEVAN DA GUARDA [B 1302 / V 907]

A molher d'Álvar Rodríguiz tomou
tal queixume, quando s'el foi d'aquén
e a leixou, que, por mal nen por ben,
des que veo, nunca s'a el chegou
nen quer chegar, se del certa non é,
jurando-lhe ante que, a bõa fe,
non na er leixe como a leixou.

E o cativo, per poder que ha,
non na pode desta seita partir
nen per meaças nen pe-la ferir:
ela por én neua ren non dá;
mais, se a quer desta sanha tirar,
a bõa fe lhe convén a jurar
que a non leixe en neún tempo ja.

Unha frase para empezar a semana

Un capitán atemorizado, atemoriza á súa tripulación. 

Lester Sinclair

Inicio de Cartas a un novo novelista

CARTAS A UN NOVO NOVELISTA
MARIO VARGAS LLOSA

Só quen entra en literatura como se entra en relixión, disposto a dedicar a esa vocación o seu tempo, a súa enerxía, o seu esforzo, está en condicións de chegar a ser verdadeiramente un escritor e escribir unha obra que o transcenda. 

Non hai novelistas precoces. Todos os grandes, os admirables novelistas, foron, ao principio, escribidores aprendices cun talento que foi xestado a base de constancia e convicción.

...