7 de abril de 2015

JOÁN LOBEIRA

JOÁN LOBEIRA [B 1389 / V 988]

Un cavaleiro ha'quí tal entendença
qual vos eu agora quero contar:
faz, u dev'a fazer prazer, pesar,
e sa mesura toda é en tença;
e o que lhi preguntan, respond'al;
e o seu ben fazer é fazer mal;
e todo seu saber é sen sabença.

E non depart'en ren, de que se vença,
pero lh'outro aguisado falar;
e verveja, u se dev'a calar,
e nunca diz verdad', u máis non mença;
e, u lhi peden cousimento, fal;
pero é mans', u dev'a fazer al
e, u deve sofrer, é sen sofrença.

Des i er fala sempr'en conhocença
que sabe ben seu conhocer mostrar;
e dorme, quando se dev'espertar,
e meos sab', u mete máis femença;
e, se con guisa diz, logo s'én sal;
e, u lh'avén algua cousa tal,
que lh'é mester cienc', é sen ciença.

E non lhi fazen mal, de que se sença,
ante leix'assí o preito passar;
e os que lhi devían a peitar,
peita-lhis el, por fazer aveença;
e diz que nen un prez nada non val;
mais Deus, que o fez tan descomunal,
lhi queira dar por saúde, doença.

6 de abril de 2015

Fragmento de Última Fuxida a Harar

Texto de Xosé Antón Avilés Vinagre, coñecido como Avilés de Taramancos, nado en Boa (Noia) o 6 de abril de 1935 e finado na Coruña o 23 de marzo de 1992.

BATO no ceo,
chamo á grande porta irisada, 
dou no bronce onde os selos 
teñen inscrita a miña vida.

A que divinidade -deusa nai xeratriz-
entrego esta oferenda: 
o corazón da vítima ainda vivo 
no seu rio de púrpura?

...

5 de abril de 2015

Fragmento de Cando petan na porta pola noite, de Xabier P. Docampo.

Francisco Xabier Puente Docampo naceu en Rábade o 5 de abril de 1946, mestre, escritor, contacontos e actor de teatro.

O FORNADAS

—¿Hasme contar como foi o asunto do Fornadas?

Desta maneira lle preguntei a meu pai un día que iamos de Castro a Roás. Miroume e riu, podía ser que polo inesperado da pregunta, non agardaba nin con moito que eu me interesase por algo que sucedera había tantísimos anos, pero estou máis certo de que a súa risa estaba motivada pola seguranza de que eu pensaba escribir algo sobre o afamado asunto.
E estaba no certo, porque a súa resposta confirmoumo:

—Eu cóntoche se queres todo canto sei desta historia, pero será mellor que non a escribas. Ti sabes que case estamos emparentados coa familia do Fornadas e coido que non lles había gustar vela nos papeis e moito menos escrita por ti.
...

4 de abril de 2015

Centenario de A metamorfose (VI)

-Xa vou -gritou Gregorio fóra de si, esquecéndose na súa excitación de todo o demais-. Vou inmediatamente. Unha lixeira indisposición retíñame na cama. Estou aínda deitado. Pero xa sinto ben. Agora mesmo levanto. Un momento! Aínda non me atopo tan ben como cría. Pero xa estou mellor. Non entendo como me puido ocorrer! Onte atopábame perfectamente. Si, os meus pais sábeno. Mellor dito, xa onte percibín os primeiros síntomas. Como non mo notaron? Por que non o diría eu no almacén? Pero sempre se cre un que porá ben sen necesidade de quedar na casa. Por favor, teña consideración dos meus pais! Non hai motivo para os reproches que me acaba de facer; nunca me dixeron nada semellante. Sen dúbida, non viu vostede os últimos pedidos que transmitín. Ademais, sairei no tren das oito. Con estas dúas horas de descanso recuperei as forzas. Non se entreteña vostede máis. Deseguido vou ao almacén. Explique alí isto, suplícollo, e presente os meus respectos ao director.

Mentres dicía atropelladamente todo isto, Gregorio, grazas á habilidade adquirida na cama, achegouse sen dificultade ao baúl e tentou endereitarse apoiándose nel. Quería abrir a porta, presentarse ante o xerente, falar con el. Sentía curiosidade por saber o que dirían cando lle visen os que tan insistentemente lle chamaban. Se se asustaban, non era culpa del e non tiña nada que temer. Se, pola contra, quedaban tranquilos, tampouco el tiña por que excitarse, e podía, se se daba présa, estar ás oito na estación. Varias veces escorregou contra as lisas paredes do baúl; pero, ao fin logrou
incorporarse. A dor no abdome, aínda que moi intenso, non lle preocupaba. Deixouse caer contra o respaldo dunha cadeira próxima, agarrouse fortemente aos bordes coas súas patas. Logrou tranquilizarse, e calou para escoitar o que dicía o xerente.

-Entenderon unha soa palabra? -preguntou este a os pais-. Non será que faise o tolo?

-Polo amor de Deus! -exclamou a nai chorando-. Talvez atópese moi mal e nós estámoslle mortificando. -E seguidamente chamou-: Grete! Grete!

-Que queres nai? -contestou a irmá desde o outro lado da habitación de Gregorio, a través da cal falaban.

-Tes que ir deseguido a buscar ao médico Gregorio está enfermo. Ve correndo. Ouviches como falaba?

-É unha voz de animal -dixo o xerente, que falaba en voz moi baixa, en comparación cos berros da nai.

-Ana! Ana! -chamou o pai, volvéndose cara á cociña a través do recibidor e dando palmadas-. Vaia inmediatamente a buscar un cerraxeiro.

Ouviuse polo recibidor o rumor das saias das dúas mozas que saían correndo (como se vestiu a irmá?), e o ruído brusco da porta do piso abrirse. Pero non se escoitou ningunha portada. Deberan de deixar a porta aberta, como adoita suceder nas casas onde ocorreu unha desgraza.

Gregorio, con todo, estaba moito máis tranquilo. As súas palabras resultaban inintelixibles, aínda que a el parecíanlle moi claras, máis claras que antes, sen dúbida porque xa se lle ía afacendo o oído; pero o importante era que xa se decataran os demais de que algo anormal lle sucedía e dispúñanse a acudir na súa axuda. Sentiu aliviado pola prontitude e enerxía con que tomaran as primeiras medidas. Sentiu novamente incluído entre os seres humanos, e esperaba tanto do médico como do cerraxeiro accións insólitas e marabillosas.

A fin de poder intervir o máis claramente posible nas conversas decisivas que se aveciñaban, carraspeou lixeiramente; fíxoo moi levemente, por temor a que tamén este ruído soase a algo que non fose unha tose humana, pois xa non tiña seguridade de poder aprecialo. Mentres tanto, na habitación contigua reinaba un profundo silencio. Talvez os pais, sentados á mesa co xerente, estivesen a falar en voz baixa. Talvez permanecesen pegados á porta, escoitando.

Gregorio deslizouse lentamente coa cadeira cara á porta; ao chegar alí, soltou a cadeira deixouse caer contra a porta e sostívose en pé, pegado a ela pola viscosidade das súas patas. Descansou así un momento do esforzo realizado. Logo tentou facer virar a chave coa boca. Por desgraza, non parecía ter dentes propiamente devanditos. Con que ía entón a coller a chave? Pero, en cambio, as súas mandíbulas eran moi fortes e, grazas a elas, puido pór a chave en movemento, sen reparar no dano que seguramente se facía, pois un líquido escuro saíulle pola boca, escorregando pola chave e goteando até o chan.

3 de abril de 2015

Terry Pratchett

O pasado mes de marzo faleceu Terry Pratchett, escritor inglés coñecido pola súa serie Mundodisco. Este mes, no que tería cumpridos 67 anos, incluiremos algunhas entradas con frases sacadas dos seus libros.

Se unha moza non sabe distinguir á súa avoa dun lobo, ou é máis parva que unha maceta ou vén dunha familia moi fea.

2 de abril de 2015

Aforismos de Leonardo

182.- Antes de sacar dun caso illado unha regra xeral, experiméntao dúas ou tres veces, observando se as experiencias producen os mesmos efectos. 

1 de abril de 2015

Fragmento de Lugar, de Raul Dans

Raúl Dans naceu na Coruña en 1964, é dramaturgo, guionista e actor de dobraxe.

O VIAXEIRO: E cando regresa ó fogar, descobre que a súa familia perdeu a casa e as terras... Aquel rapaz, o meu amigo, cría estar destinado a facer grandes cousas. Pretendía cambiar o mundo... Non hai dereito, dicía, a que os nosos paguen por traballar a terra. Ha chegar o día en que o país enteiro sexa dos labregos... Tíñame un pouco farto, a verdade. (Fita a David, cun sorriso.) Sería cómico atopalo no seu estado... Empobrecido e sen o fogar que pensaba atopar ó regreso.

Pausa.

David: ¿Foi iso o que sempre desexou? ¿Desposuír o seu amigo do pouco que tiña?
O vtaxeiro: El era o mellor, ¿sabe? Un ganador. No fondo, malia que estivese atacado de soños igualitarios, para el o resto dos rapaces da vila eramos inferiores. Comprobar que co paso do tempo se truncaran as súas ilusións, había ser divertido.

...