7 de febreiro de 2014

CHARLES DICKENS - A VISITA DO SEÑOR TESTADOR

CHARLES DICKENS - A VISITA DO SEÑOR TESTADOR

Charles John Huffam Dickens naceu en Portsmouth, Inglaterra, o 7 de febreiro de 1812. Foi un famoso novelista inglés, un dos máis coñecidos da literatura universal, e o principal da era victoriana.

O señor Testator alugou unha serie de habitacións en Lyons Inn, pero tiña un mobiliario moi escaso para o seu dormitorio e ningún para a súa sala de estar. Vivira nestas condicións varios meses invernais e as habitacións resultábanlle moi nudas e frías. Un día, pasada a medianoite, cando estaba sentado escribindo e quedáballe aínda moito por escribir antes de deitarse, decatouse de que non tiña carbón. Habíao abaixo, pero nunca fora ao soto; con todo, a chave do soto estaba na repisa da súa cheminea e se baixaba e abría o soto que lle correspondía podía supor que o carbón que nel houbese sería o seu. 
En canto á súa lavandeira, vivía entre as vagonetas de carbón e o barqueiros do Támesis, pois naquela época había barqueiros no Támesis, nun descoñecido buraco xunto ao río, nos canellóns e carreiros do outro lado do Strand. Polo que se refire a calquera outra persoa coa que puidese atoparse ou lle puidese pór obxeccións, Lyons Inn estaba chea de persoa durmidas, bébedas, sensibleiras, extravagantes, que, apostaban, que meditaban sobre a maneira de renovar ou reducir unha factura... todas elas durmidas ( ou espertas pero preocupadas polos seus propios asuntos). 
O señor Testator colleu cunha man o cubo do carbón, a vela e a chave coa outra, e descendeu ás tristes cavernas subterráneas do Lyons Inn, desde onde os últimos vehículos das rúas resultaban estruendosos e todas as tubaxes da veciñanza parecían ter o de Macbeth pegado á garganta e estar a tratar de cuspilo. Tras andar ás apalpadelas de aquí cara alá entre as portas baixas sen propósito algún, o señor Testator chegou por fin a unha porta de cadeado oxidado na que axustaba a súa chave. Tras abrir a porta con grandes problemas e mirar ao interior, descubriu que non había carbón, senón unha confusa chea de mobles. Alarmado por aquela intrusión nas propiedades doutra persoa, pechou de novo a porta, atopou o seu soto, encheu o cubo e volveu a subir as escaleiras. Pero os mobles que vira pasaban correndo incesantemente pola mente do señor Testator, coma se movésense sobre coxinetes, cando ás cinco da mañá, xeado de frío, dispúxose a deitarse. Sobre todo desexaba unha mesa para escribir, e o moble que estaba ao fondo da chea era precisamente un escritorio. 
Pola mañá apareceu a súa lavandeira, saída do seu tobo, para facerlle o té, artificiosamente levou a conversa ao tema dos sotos e os mobles; pero resultou evidente que as dúas ideas non se conectaron na mente da criada. Cando esta deixoulle só sentado ante o almorzo e pensando nos mobles, acordouse que o ferrollo estaba oxidado e deduciu diso que os mobles debían estar almacenados nos sotos desde facía moito tempo... que quizá o seu propietario esquecéraos, ou mesmo morrera. Tras pensar niso varios días, durante os cales non puido obter en Lyons Inn noticia algunha sobre os mobles, desesperouse e decidiu tomar prestada a mesa. Fíxoo aquela mesma noite. 
E non tiña a mesa cando decidiu tomar prestado tamén unha cadeira de brazos; e aínda non o tiña cando pensou coller unha libraría, e logo un diván, e logo unha alfombra grande e outra pequena. Para entón deuse conta de que se aproveitara tanto dos mobles que non poderían empeorar as cousas se os tomaba prestados todos. E en consecuencia, fíxoo así e deixou pechado o soto. Sempre o pechaba tras cada visita. Subira cada un dos mobles na escuridade da noite, e no mellor dos casos sentiuse tan perverso como un ladrón de cadáveres. Todos os mobles estaban sucios e costrosos cando os levou ás súas habitacións, e tivo que puílos, coma se fose un asasino culpable, mentres Londres durmía. 
O señor Testator viviu nas súas habitacións amobladas dous ou tres anos, ou máis, e gradualmente foise afacendo á idea de que os mobles eran seus. Era esa unha sensación que lle resultaba convinte ata que de súpeto, unha noite a unha hora tardía, escoitou uns pasos nas escaleiras, e unha man que rozaba a porta buscando o chamador, e logo unha chamada profunda e solemne que actuou como un resorte na cadeira de brazos do señor Testator, lanzándoo fora del, pois con gran prontitude atendeu á chamada, O señor Testator achegouse á porta cunha vela na man e atopou alí a un home moi pálido e alto; estaba un pouco encorvado; os seus ombreiros eran moi altos, o peito moi estreito e o nariz moi vermello; un tipo verdadeiramente ridículo. Envolvíase nun raído e longo abrigo negro que por diante se pechaba con máis agullas que botóns, e oprimía debaixo do brazo un paraugas sen mango, coma se estivese a tocar unha gaita. 
-Rógolle que me perdoe, pero pode vostede informarme...? -empezou a dicir, pero detívose; os seus ollos pousáronse nalgún obxecto da habitación. 
-Se podo informarlle de que? -preguntou o señor Testator observando alarmado aquela detención. 
-Rógolle que me perdoe -proseguiu o descoñecido-. Pero... non era esta a pregunta que ía facerlle... non estou a ver un pequeno moble que me pertence? 
O señor Testator empezara a dicir, tartamudeando, que non sabía, cando o visitante deslizouse ao seu lado introducíndose na habitación. Unha vez dentro, cunhas maneiras de trasgo que deixaron conxelado até o tuétano ao señor Testator, examinou primeiro o escritorio, e dixo: «meu», daquela a cadeira de brazos, do que dixo: «meu», daquela a libraría, e dixo: «miña»; logo deu a volta a unha esquina da alfombra e dixo: «miña!» 
En resumo, inspeccionou sucesivamente todos os mobles sacados do soto afirmando que eran seus. Cara ao final da investigación, o señor Testator deuse conta de que estaba empapado de licor e que o licor era xenebra, pero a xenebra non lle volvía inestable nin na súa maneira de falar nin no seu porte, senón que lle engadía en ambos os aspectos certa rixidez. O señor Testator atopábase nun estado terrible, pois (segundo redactou a historia) por primeira vez deuse conta plenamente das consecuencias posibles do que fixera intrépida e descuidadamente. Despois de que estivesen un intre en pé mirándose o un ao outro, con voz temblorosa empezou a dicir: 
-Señor, doume conta de que lle debo a explicación, compensación e restitución máis completa Os mobles serán seus. Permítame rogarlle que sen malos modos e sen sequera unha irritación natura pola súa banda, poderiamos ter un pouco...  
-... de algo para beber -interrompeulle o descoñecido-. Estou de acordo. 
O señor Testator pensara dicir «un pouca de conversa tranquila», pero con gran alivio aceptou a emenda. Sacou unha garrafa de xenebra e estaba a procura de conseguir auga quente e azucre cando se deu conta de que o visitante bebera xa a metade do contido. Coa auga quente e azucre, a visita bebeuse o resto antes de levar unha hora na habitación segundo as campás da igrexa de Santa María do Strand; e durante o proceso rumoreaba frecuentemente para si mesmo: «meu!.
Cando se acabou a xenebra e o señor Testator preguntou o que ía suceder, o visitante levantouse e dixo con crecente rixidez: 
-Señor, a que hora da mañá resultará conveniente? 
-Ás dez? -arriscouse a suxerir o señor Testator. 
-Ás dez entón, señor, nese momento estarei aquí -afirmou e logo quedou un intre contemplando ociosamente ao señor Testator, para engadir-: que Deus lle bendíga! E como está a súa esposa? 
O señor Testator (que non casara nunca) respondeu con gran sentimento: 
-Con gran ansiedade, a pobre, pero ben noutros aspectos. 
Entón o visitante deu a volta e marchouse, caéndose dúas veces polas escaleiras. Desde ese momento non volveu saber del. Non soubo se se tratou dunha pantasma, ou dunha ilusión espectral da conciencia, ou dun bébedo que non tiña ningunha relación co cuarto, ou do dono verdadeiro dos mobles cunha recuperación transitoria da memoria; non soubo se chegara a salvo a casa, ou se non tiña casa algunha á que ir; non soubo se polo camiño matouno o licor, ou se viviu no licor para sempre; non volveu a saber nada del. 
Esta foi a historia, traspasada cos mobles e considerada auténtica polo que os recibiu nunha serie de habitacións da parte superior da triste Lyons Inn.

6 de febreiro de 2014

Aforismos de Leonardo

137.- O que se namora da práctica sen ciencia, é como o mariño que sobe ao navío sen temón nin compás, sen saber con certeza cara a onde vai. 

5 de febreiro de 2014

Fragmento de Amor de Tango

Un 5 de febreiro de 1939 naceu María Xosé Queizán Vilas, a autora deste texto, en Vigo.

Margot fíxase nos cadros da película, fotogramas chámanlles agora pero antes dicíanlles cadros, e vánselle os ollor para Marlon Brando. Obsérvao detidamente. Hai moita xente na cola para coller as entradas do cine. Non é unha película calquera. E nada menos que O último tango en París, da que tanto se tiña falado e que, incluso, algunha xente fora ó estranxeiro para podela ver. Agora, coa apertura do novo réxime, chegan as películas que estaban prohibidas e os quioscos énchense de revistas pornográficas. Mira a Marlon Brando e nota que xa vai un pouco cascadiño, ¡quen o dera naquela do porto de Nova York, cando traballaba na coia e era un rebelde, coa súa gorra de portuario, A Lei do Silencio creo que se chamaba, alí si que estaba como un tren! Pero, nesta, ¡hai que ver como se puxo este mozo! Está como un bocoi e a cara así como abotargada, debe ser a vida que leva, que esta xente do celuloide leva unha vidiña... 

4 de febreiro de 2014

Leon Arsenal - O Libro Negro (e II)

Leon Arsenal - O Libro Negro (e II)

Todos eran personaxes sedientos de sangue, dunha ou outra forma.
-Hai algo que me intriga: parece difícil crer que tanta xente aceptase estampar a súa firma nun libro que é como un reconto de asasinos.
Aquel home volveu sorrir divertido.
-Vostede subestima a vaidade da xente. Considere que estas páxinas están rubricadas, de puño e letra, por emperadores, reis, estadistas, figuras históricas e algúns ilustres descoñecidos. A posibilidade de asinar o Libro Negro ofréceselle a moi poucas persoas; é como un club moi exclusivo e, por tanto, o seu ingreso nel é unha honra moi cobizada.
-Curioso.
Creo que pasamos horas olleando o Libro Negro; o seu propio dono, que debía coñecelo de memoria, acabou virando a súa cadeira para poder lelo á vez que eu. Había inscricións de todos os séculos e lugares, nunha ducia de alfabetos.
-Observará- comentoume- que as anotacións do final, as deste século, son moito mais abundantes.
-Foi un século sanguento - admitín.
-Bobadas, asegúrolle que, neste século, non hai nada que non fose feito xa con anterioridade. Non, a maior proporción débese á mellora das comunicacións -volveu cara atrás, para mostrarme un poema escrito nun alfabeto oriental-. Esta anotación é do século XVII, conseguila significou unha viaxe de case dous anos. Coas comunicacións actuais, iso cambiou.
-E dígame - pregunteille -, en todo este tempo, o libro estivo en posesión da súa familia?
-Non, claro - sorriu ante min candidez -, dezaoito séculos pesan moito. O Libro Negro pasa normalmente de pai a fillo, pero en todo este tempo houbo moitos cambios, a maioría das veces por extinción de liñas familiares... aínda que se deron casos máis violentos.
-Ben. - levantei o meu maletín e deixeino sobre a mesa. Aquel home volveu axustarse as lentes, esta vez con xesto de asombro.
-Nin por todo o ouro do mundo ? balbuceou -, desprenderíame do Libro Negro.
-Non pensaba ofrecerlle diñeiro - abrín o maletín e mostreille o seu contido -. Orellas de muller momificadas, todas ao lado dereito; un centenar exacto, nin unha de máis, nin unha de menos -puxen sobre a mesa o caderno e o sobre -, fotografías, datas, lugares, datos diversos...
Alzou a man con xesto pensativo.
-Non siga, non siga - sorriu, axustándose as lentes -. Comprendo. Vostede veu a asinar.

3 de febreiro de 2014

Leon Arsenal - O Libro Negro (I)

Leon Arsenal - O Libro Negro 

Agora que penso niso, non sei por que, pero imaxinaba doutra forma ao dono do Libro Negro. Desde logo, non esperaba atoparme cun home forte e entrado en anos, con algo que me lembraba aos tendeiros de antes: un daqueles personaxes de mandiles a raias que coñecían o nome dos seus clientes e que atendían o mostrador cun lapis detrás da orella. E, con todo, un home así foi quen respondeu as miñas chamadas.
-O Libro Negro - dixen simplemente -.
-O Libro Negro? - miroume con expresión perplexa.
-O Libro Negro - asentín, sen deixarme confundir pola súa falsa ignorancia -, vostede teno.
Dubidou un par de segundos, estudándome pensativamente. Logo, cun xesto, franqueoume o limiar da súa casa. Aquel home vivía con modestia, nun piso interior de paredes empapeladas. Seguinlle até un salón minúsculo e sombrío, abarrotado de vellos mobles escuros e macetas con plantas de interior. Sinaloume unha cadeira, pechando os visillos da xanela. Co índice, axustouse as lentes de grosos cristais.
-Pouca xente ouviu falar do Libro Negro.
Aceptei ese feito cun vaivén da cabeza.
-A primeira vez que souben do Libro Negro, foi fai case vinte anos - entón, lembrei os meus bos modais -. Desculpe por presentarme desta forma na súa casa. Desde que tiven a certeza de que o libro existía, dediquei moito tempo a descubrir o seu paradoiro, e non foi nada fácil. Por suposto, vostede non sabe nada sobre min e...
Interrompeume cun xesto, dando por boas as miñas explicacións.
-Non son bebedor, pero podo ofrecerlle un café.
-Grazas -declinei -, pero non se moleste por min.
-Ben, un minuto.- e marchouse polo corredor.
Cando volveu, sentín que o corazón me daba un envorco. Entre as mans traía un tomo groso e grande, como eses volumes que vemos expostos tras as vitrinas dos museos e que adoitamos asociar coa antigüidade.
-O Libro Negro - dixo con certa solemnidade, e depositouno sobre a mesa. Estudei atentamente o tomo. Sinaleille as tapas de madeira.
-Ouvira, ehem ? carraspei -, habíanme dito que estaba encadernado en pel humana.
-Pel humana, eh? - volveu axustarse as lentes con xesto divertido -. Á xente gústalle esaxerar. A actual encadernación data do século XV e está realizada con ferros de madeira, como pode vostede comprobar. Os folios son de moitas épocas; pero, até onde eu se, todos son pergamiños vulgares.
Sentou fronte a min, colocando o libro entre ambos.
-Ben - dixo -, antes de nada e para evitarnos equívocos, sabe vostede que é exactamente o Libro Negro?
-Polo que coñezo, o Libro Negro é unha especie de libro de honra, unha especie de caderno de autógrafos, moi antigo e dedicado a unha clase de xente en particular.
-Correcto - abriu o libro -, o primeiro folio está rubricado por Marco Cómodo Antonino, un emperador romano...
-Sucesor de Marco Aurelio - atallei- e famoso pola súa crueldade.
-Así é - pasou o folio -, inmediatamente tras el, temos varias anotacións da mesma época, de personaxes moito menos coñecidos, pero igual de feroces que Cómodo. Así foi como se creou o libro Negro. Eu ireillo mostrando: algúns pergamiños teñen moitos séculos e hai selos de cera que se deterioran con moita facilidade. Comezou a pasar lentamente as follas. Folios e folios repletos de selos, rúbricas e dedicatorias. -Uns son personaxes históricos, outros foron famosos no seu tempo e algúns pasaron desapercibidos mesmo na súa época.
...

2 de febreiro de 2014

FERNÁN SOÁREZ DE QUINHONES [B 1557]

FERNÁN SOÁREZ DE QUINHONES [B 1557]

Rei Judeorum, Iesu Nazar.o,
en que gran coita andamos polo s.o!

Jamais nunca quedamos, andando vías,
por herdar comendas e benfeitorias;
pero, se nos convidan alguus dias,
non nos dan senon leit'e pan de cent.o.

Rei Judeorum, Iesu Nazar.o,
en que gran coita andamos polo s.o!.

Nunca veemos donas nen as catamos,
e imos ant'alcaides e vozeiamos
por compoer requezas, e non pensamos
quan pouco sa requeza logr'o romeo.

Rei Judeorum, Iesu Nazar.o,
en que gran coita andamos polo s.o!

1 de febreiro de 2014

2ª Parte de 20.000 leguas de viaxe baixo os mares (L)

13. Os bancos de xeo 

O Nautilus proseguiu o seu imperturbable rumbo Sur polo meridiano cincuenta, a unha velocidade considerable. Seica se propuña chegar ao Polo? Non podía eu crer que ese fose o seu propósito, pois até entón fracasaran todas as tentativas de alcanzar ese punto do Globo. Por outra banda, estaba xa moi avanzada a estación, posto que o 13 de marzo das terras antárticas corresponde ao 13 de setembro das rexións boreais, a uns días tan só do comezo do período equinoccial. O 14 de marzo, achándonos a 550 de latitude, vin xeos flotantes, apenas uns bloques pálidos dun vinte a vinte e cinco pés que se erixían como escollos contra os que rompía o mar. O Nautilus navegaba en superficie.
A práctica da pesca nos mares árticos familiarizara a Ned Land co espectáculo dos icebergs. Conseil e eu admirabámolo por primeira vez. Na atmosfera, no horizonte meridional, estendíase unha franxa branca cegadora. Os baleeiros ingleses déronlle o nome de iceblink. Nin as nubes máis espesas conseguen escurecer ese fenómeno anunciatorio da presenza dun pack ou banco de xeo. En efecto, non tardaron en aparecer bloques moito máis considerables, cun brillo cambiante segundo os caprichos da bruma. Algúns deses bloques mostraban vetas verdes, coma se as súas onduladas liñas fosen trazadas con sulfato de cobre.
Outros, semellantes a enormes amatistas, deixábanse penetrar pola luz e a reverberaban sobre as mil facetas dos seus cristais. Aqueles, matizados cos vivos reflexos do calcáreo, bastasen á construción de toda unha cidade de mármore. Ían aumentando en número e en tamaño aquelas illas flotantes a medida que avanzabamos cara ao Sur. Os paxaros polares aniñaban nelas por milleiros. Eran procelarias ou petreis, que nos ensordecían cos seus berros. Algunhas tomaban o Nautilus polo cadáver dunha balea e pousábanse nel e o picoteaban sonoramente. O capitán Nemo mantívose a miúdo sobre a plataforma mentres durou a navegación entre os xeos, en atenta observación daquelas paraxes abandonadas.
Ás veces vía eu animarse a súa tranquila mirada. Dicíase a si mesmo que neses mares polares prohibidos ao home achábase el nos seus dominios, dono dos infranqueables espazos? Talvez. En todo caso, non falaba. Permanecía inmóbil ata que o instinto do piloto que había nel reclamáballe. Dirixía entón o Nautilus cunha pericia consumada; evitaba con habilidade os choques coas grandes masas de xeo, algunhas das cales medían varias millas de lonxitude e de setenta a oitenta metros de altura. Con frecuencia o horizonte parecía enteiramente pechado. Á altura dos sesenta graos de latitude, todo paso desaparecera. Pero na súa procura coidadosa non tardaba o capitán Nemo en achar algunha estreita apertura pola que se metía audazmente, a propósito, con todo, de que habería de pecharse tras el. Así foi como o Nautilus, guiado por tan hábil piloto, deixou tras de si aqueles xeos, clasificados, segundo a súa forma ou o seu tamaño, cunha precisión que encantaba a Conseil, en: icebergs ou montañas; ice-fields ou campos unidos e sen límites; drift-ices ou xeos flotantes; packs ou campos rotos, chamados palchs cando son circulares, e streams cando están formados por bloques alargados.
A temperatura era xa bastante baixa. O termómetro, exposto ao aire exterior, marcaba dous ou tres graos baixo cero. Pero estabamos ben abrigados con peles obtidas a expensas das focas e dos osos mariños. O interior do Nautilus, regularmente caldeado polos seus aparellos eléctricos, desafiaba ás máis baixas temperaturas. Por outra banda, bastaba que se mergullase uns cuantos metros para achar unha temperatura soportable. Dous meses antes, poderiamos gozar nesas latitudes dun día sen fin, pero xa a noite apropiábase durante tres ou catro horas do tempo, anticipando a sombra que durante seis meses debía botar sobre aquelas rexións circumpolares.
O día quince de marzo excedemos a latitude das illas New-Shetland e Orkney do Sur. O capitán informoume de que noutro tempo numerosas colonias de focas habitaron aquelas terras, pero os baleeiros ingleses e americanos, na súa furia destrutora, coa matanza dos animais adultos e das femias preñadas, deixaron tras eles o silencio da morte onde reinara a animación da vida.
O 16 de marzo, cara as oito da mañá, o Nautilus, na súa marcha polo meridiano cincuenta e cinco, franqueou o Círculo Polar Antártico. Os xeos rodeábannos por todas partes e pechaban o horizonte. Pero o capitán Nemo continuaba a súa marcha de paso en paso.
-Pero onde vai? -preguntaba eu.
-Cara a adiante -respondía Conseil-. Despois de todo, xa parará cando non poida ir máis lonxe.
-Non me atrevería eu a xuralo.
E debo confesar, a forza de franqueza, que non me desgustaba tan aventurada excursión. A beleza desas rexións novas marabillábame até o indecible. Os xeos cobraban formas soberbias. Aquí, o seu conxunto tomaba o aspecto dunha cidade oriental coas súas alminares e as súas innumerables mesquitas. Alá, unha cidade derruida coma se fose abatida por unha convulsión do chan. Aspectos incesantemente variados polos oblicuos raios do sol, ou perdidos nas brumas grises no medio dos vendavais de neve. E por todas partes formidables detonacións, desmoronamientos e derrubamentos de icebergs que cambiaban o decorado como a paisaxe dun diorama. Cando esas rupturas producíanse en momentos en que o Nautilus estaba mergullado, propagábase o ruído baixo a auga cunha espantosa intensidade á vez que o derrubamento das masas de xeos creaba temibles remolinos até nas capas profundas do océano. Neses momentos o Nautilus se balanceaba e cabeceaba como un barco abandonado á furia dos elementos. A miúdo, ao non ver xa saídas por ningunha parte, pensaba eu que estabamos definitivamente apresados, pero o capitán Nemo, deixándose guiar polo seu instinto ante o máis lixeiro indicio, continuaba descubrindo pasos novos. xamais se equivocaba ao observar os delgados regueros de auga azulada que asucaban os témpanos. Por iso non dubidaba eu de que aventurase con anterioridade ao Nautilus polos mares antárticos.