A HORA DA BATALLA

A HORA DA BATALLA 

Robert Sheckley

- Non se moveu a saeta, verdade? - preguntou Edwardson, na troneira, contemplando as estrelas.

- Non - dixo Morse. Permanecera observando fixamente o detector Attison durante máis dunha hora. Agora, parpadeou tres veces e mirou de novo -. Nin un milímetro.

- Nin creo que se mova - engadiu Cassel, tras o panel de tiro. 

E así ocorreu. A delgada saeta negra do indicador mantívose resueltamente en cero. Os canóns da nave estaban preparados, abertas as súas negras bocas cara ás estrelas. Un constante zumbido saturaba a sala. Procedía do detector Attison e constituía motivo de tranquilidade. Reforzábao o feito de que o detector Attison estaba conectado a todos os demais detectores, formando unha xigantesca rede ao redor da Terra.

- Por que merda non veñen? - preguntou Edwardson, aínda contemplando as estrelas -. Por que non empezan?

- Veña, cala - dixo Morse. Tiña un aspecto canso e hosco. Na tempa dereita tiña unha vella queimadura por radiación, unha queimadura de rosáceo e cicatrizado, tecido. De lonxe semellaba unha decoración.

- Gustaríame que vivisen - dixo Edwardson. Apartouse da tronera fronte á súa cadeira e dobrouse para evitar o baixo teito de metal -. Non vos gustaría que viñesen?

Edwardson tiña a estreita e tímida cara dun rato; pero dun rato tremendamente intelixente. Os gatos farían ben evitándoo.

- Non vos gustaría? - repetiu.

Os outros homes non responderon. Bloquearan o curso da súa fantasía, mirando hipnotizados o detector.

- Tiveron tempo dabondo - dixo Edwardson para si mesmo.

Cassel bostezou e mordeu os beizos.

- Alguén quere xogar ao xeito máis longo? - preguntou rascándose a barba. A barba era un recordo de graduado. Cassel sostiña que podía aguantar quince minutos sen que o osíxeno correse polos seus folículos. Con todo, nunca o demostrou saíndo ao espazo sen casco.

Morse paseou a mirada pola sala e Edwardson, automaticamente, observou o

indicador. Este xesto rutineiro quedáraselle gravado no subconsciente. Antes deixaríanse cortar o pescozo que descoidar o indicador.

- Non creedes que aparecerán pronto? - preguntou Edwardson cos escuros ollos aínda fixos no indicador. 

Os homes non lle responderon. Tras dous meses no espazo todos xuntos, os seus ánimos conversacionais esgotáronse. Xa non lles interesaba a barba dos días de graduado de Cassel nin as conquistas de Morse.

Amoláballes a morte até nos seus propios pensamentos e soños, e amoláballes o ataque que esperaban dun momento a outro.

- Hai unha cousa que me gustaría saber - dixo Edwardson, utilizando con pericia un vello truco conversacional. - A que distancia estarán.

Durante semanas falaran dos poderes telepáticos do inimigo, pero sempre volveran ao mesmo. Como soldados profesionais non tiñan outra alternativa que especular sobre o inimigo e as súas armas; falar do seu traballo.

- Ben - dixo Morse con cansazo -. A nosa rede de detectores cobre o sistema até máis aló da órbita de Marte.

- Que é onde estamos - dixo Cassel, observando o indicador agora que os outros se entregaban á charla.

- Poida que nin sequera saiban que posuímos unha unidade detectora en funcionamento - dixo Morse, tal como repetira máis de mil veces.

- Cala, cala - dixo Edwardson, co seu delgado rostro torcido nun aceno de desprezo

-. Posúen a telepatía. Teñen que ler a estas alturas cada milímetro da mente de Everset.

- Everset non sabía que posuïamos unha unidade detectora - dixo Morse mentres volvía a mirada ao dial -. Foi capturado antes da súa instalación.

- Mira - dixo Edwardson -. Dinlle: «Mozo, que farías ti se soubeses que unha raza telepática está a punto. de invadir a Terra? Como protexerías o planeta?»

- Especulacións baratas - dixo Cassel -. Quizais non se lle ocorra a Everset pensar nisto.

- O pensa como un home, non? Todos coinciden con esta defensa, Everset non é unha excepción.

- Siloxismos - Murmurou Cassel -. Moi pouco válido.

- Asegúroche que me gustou que non fose capturado – dixo Edwardson.

- Puido ser peor - lanzou Morse, cuxo rostro era máis sombrío que de costume

-. Que ocorrería se collesen a ambos?

- Gustaríame que viñesen - dixo Edwardson.

Richard Everset e C.R. Jones partiran no primeiro voo interestelar. Atoparan un planeta habitado na zona de Vega. O resto foi rutineiro. Decidírono a cara ou cruz. Everset baixou no vehículo auxiliar, mantendo contacto con Jones a través da radio.

O rexistro dese contacto entre o home que arribaba ao planeta e o home que se quedou na nave foi gravado para que toda a Terra escoitáseo.

- Acabo de atoparme cos nativos - dixo Everset -. Agrúpanse que é o leite. Dareiche unha descrición física máis tarde.

- Tentan falar contigo? - preguntou Jones, imprimindo á nave unha folgada espiral en torno ao planeta.

- Non. Espera. Maldita sexa! Son telépatas! Como se che queda o corpo, Jones?

- Marabilloso - dixo Jones -. Prosegue.

- Espera. Escoita, Jones, non sei se me van a gustar estes raparigos. Deben ter a mente como un poema á castidade. Irmanciño!

- Que pasa? - preguntou Jones, elevando un pouco a nave.

- A caraba! Estes fillos de puta son inmensamente poderosos. Parece que viaxaron por todos os sistemas dos arredores, buscando a alguén para...

- Si?

- Confundinme - dixo Everset complacientemente -. Non son tan malos.

Jones posuía mente rápida, natureza suspicaz e bos reflexos. Puxo o acelerador a cen, achegouno ao tope e dixo:

- Cóntame máis.

- Ven para abaixo - dixo Everset, violando todas as leis do voo espacial

- Estes mozos son de moito nabo. De feito, son o máis marabilloso...

Aquí finalizaba a gravación porque Jones fixara o acelerador ao tope mentres conducía a nave cara ao nivel esixido para o salto hiperespacial. Rompeu tres costelas coa acceleración, pero chegou a casa.

Unha especie telépata estaba en marcha. Que ía facer a Terra contra iso?

Un cúmulo de especulacións despregouse ao redor da concisa e espida información de Jones. Con toda evidencia, a especie podía asaltar sen dificultades unha mente. No caso de Everset, parecía que infiltraran os seus pensamentos nos seus propios, alterando delicadamente as súas conviccións previas. Posuírano con notable facilidade.

E Jones? Por que non o atraparon a el? Era a distancia un factor? Ou non estiveran preparados para a súa repentina partida?

Unha cousa era certa. Todo canto Everset sabía, o sabia tamén o inimigo. O que significaba que para eles non eran secreto nin a situación da Terra nin a indefensión en que se atopaba o planeta ante tal forma de ataque.

Podía, pois, esperarse que o ataque procedese desa maneira.

Era necesario algo que neutralizase tan tremenda desvantaxe. Aínda que, que podía utilizarse? Que armadura ou blindaxe había contra o pensamento? Como esquivar unha proxección de onda?

Os sisudos científicos consultaron gravemente as súas táboas periódicas.

E como se sabía que un home estaba posuído? Aínda que o inimigo mostrouse torpe con Everset, ía continuar séndoo? Non aprenderían?

Os psicólogos rascáronse a cabeza e declararon a ausencia dunha escala absoluta para a humanidade.

Claro, algo había que facer de todos os xeitos. A resposta, considerando que se trataba dun planeta dominado pola tecnoloxía, tiña que ser tecnolóxica.

Construír unha frota espacial e equipala con algunha clase de rede detectora.

Isto fíxose nun tempo record. Desenvolveuse o detector Attison, un híbrido entre o radar e o electroencefalógrafo. Calquera onda modélica dos cerebros tipicamente humans dos ocupantes dunha nave equipada con detector que resultase alterada, sería sinalada no dial do indicador. Até un pesadelo ou un caso de indixestión provocaría a alarma.

Parecía probable que calquera intento de asaltar unha mente humana tivese algunha indicación dese tipo. Onde e como for, tiña que haber algún punto de interacción.

Tal era o que había que crer en relación ao detector Attison. Quizá fose certo.

As naves espaciais, con tres homes en cada unha, ocuparon o espazo entre Marte e a Terra, formando unha xigantesca esfera coa Terra como centro. Decenas de miles de homes permanecían atentos tras os paneis de tiro, observando os diais do detector Attison. Os inmóbiles diais.

- Non vos parece que podería soltar un par de pepinazos? - Preguntou Edwardson achegando os dedos ao disparador -. Aínda que só fose para entreter os canóns?

- Estes canóns non necesitan entretemento - dixo Cassel, mesándose a barba

- Ademais, espertarías o pánico na frota.

- Cassel - dixo Morse moi serenamente -. Quita os teus pezuñas da barba.

- Por que? - preguntou Cassel.

- Porque - replicou Morse, case nun rumoreo - estou a piques de atizarte de cheo no teu gordo pescozo.

Cassel sorriu bonachonamente e alzou os puños. 

- Será un pracer - dixo -. Estou a cansarme do teu asquerosa cicatriz.

Púxose en pé.

- Basta - dixo Edwardson con frema -. A vixiar o cucú.

- Non é necesario - dixo Morse, retrocedendo - hai un sinal de alarma conectada.

No entanto, observou o dial.

- E se a alarma non funciona? - preguntou Edwardson -. E se o dial bloquéase?

Como sentirías se algo frío que che penetrase os miolos?

- O dial funcionará - dixo Cassel. Os seus ollos trasladáronse desde o rostro de Edwardson até o inmóbil indicador.

- Creo que vou irme ao catre - dixo Edwardson.

- Queda aquí - dixo Cassel -. Xoguemos a algo.

- Bo. - Edwardson colleu as grasientas cartas e empezou a barallalas, mentres Morse tomaba a quenda de observación de diais.

- Asegúrovos que me gustaría que viñesen dunha vez - dixo.

- Curta - dixo Edwardson, tendendo o mazo a Cassel. - Pregúntome que pinta terán os nosos amiguiños - dixo Morse, observando o dial.

- Probablemente moi parecida á nosa - dixo Edwardson, repartindo cartas.

Cassel colleunas unha por unha, lentamente, corno se esperase que algo interesante se ocultase baixo elas.

- Terían que proporcionarnos outro home - dixo Cassel -. Poderiamos xogar ao bridge.

- Non sei xogar ao bridge - dixo Edwardson.

- Aprenderías.

- Por que non nos encomendaron unha tarefa máis activa? - preguntou Morse -  Por que non bombardeamos o seu planeta?

- Non sexas bobo - dixo Edwardson - Perderiamos calquera nave que enviásemos. Probablemente volverían a nós posuídas e feitas trizas.

- Remato con nove - dixo Cassel.

- Non dou un real por ti aínda que remates con mil - dixo Edwardson alegremente - Canto me debes xa?

- Asegúrovos que me gustaría que viñesen - dixo Morse.

- Queres estenderme un cheque?

- Concédeme tempo para o desquite. Até a semana que vén.

- Alguén debería razoar con eses fillos de puta - dixo - Morse, mirando máis aló da troneira. Case inmediatamente, Cassel lanzou unha mirada ao dial.

- Estáseme ocorrendo algo - dixo Edwardson.

- Si?

- Aposto a que debe ser horrible ter a mente apertada - dixo Edwardson - Ten que ser espantoso.

- Saberalo cando ocorra - dixo Cassel.

- Sóuboo Everset?

- Probablemente. Só que non puido, quizais, facer nada para evitalo.

- A miña mente está de collóns - dixo Cassel - Pero ao primeiro de vós que comece a actuar raramente... coidado.

Todos riron.

- Ben - dixo Edwardson -. Asegúrovos que me gustará ter unha oportunidade de razoar con eles. Isto é estúpido.

- Por que non? - preguntou Cassel.

- Queres a saír e atoparlos?

- Claro - dixo Cassel. - Nada facemos quedándonos aquí parados.

- Deberiamos pensar en facer algo - dixo Edwardson lentamente -. A final de contas, non son invencibles. Son seres razonadores.

Morse puxo en marcha a cinta gravadora e logo alzou a mirada.

- Pensas que deberiamos contactar co mando? Dicirlles o que estamos a facer?

- Non! - dixo Cassel, e Edwardson asentiu cun xesto de acordo - Formalismos. Limitarémonos a largarnos e ver que podemos facer. Se non queren parlamentar, borrarémolos do espazo.

- Mirade!

Desde a tronera puideron ver a vermella chama dun motor a reacción; a aceleración da seguinte nave do seu sector.

- Deben ter a mesma idea - dixo Edwardson.

- Vaiamos os primeiros - dixo Cassel. Morse moveu o acelerador e todos se viron arroxados cara atrás nos seus asentos.

- Ese dial aínda non se moveu, non? - preguntou Edwardson por encima do

ruído da alarma do detector.

- Nin un chisco - dixo Cassel, contemplando o dial cuxa agulla vibraba

frenéticamente contra a coordenada máis alta.

FIN  

Sempre en Galiza 1

O verdadeiro heroismo consiste en trocar os anceios en realidades, as ideas en feitos, pois crear unha doutrina non é apenas outra cousa que facer solitarios filosóficos, como loita con nemigos, no campo da polémica, pode ser, simplementes, un xogo de amor proprio. E así, soñar cun futuro lonxano e venturoso cicais sexa un divertimento poético, alleo a toda vocacion de sacrificio.

Torneo de Lentas de Imbolc

Do mesmo xeito que o realizado nos dous anos anteriores, iniciamos nos Martes de Xadrez o periodo de adaptación á Liga Galega de Xadrez. 

A principios de ano esta competición, á que se suman outras probas por equipos e os torneos escolares da Xunta, centra a vida do xadrez galego.

Como a Liga é a un ritmo mais lento, retomamos nos Martes de Xadrez, as partidas lentas.

Os xogadores tamén poderám anotar as partidas para que poidan facer analise despois dos seus acertos e erros durante as mesmas. Todos os martes haberá unha pequena explicación de 19,00 a 19,15 e posteriormente disputaremos a rolda diaria.

TORNEO DE XADREZ DE IMBOLC

En relación aos realizados anteriormene haberá uns pequenos cambios, mantendo o nome de Imbolc, unha antiga festividade céltica que se celebraba na noite do día 1 de febreiro, con festas que seguramente son as antecesoras de parte da actuais do día da Candaloria en distintos paises europeos.

Ritmo das partidas: 45 minutos por xogador

Días de xogo:
Xaneiro: 20 e 25 / Febreiro: 3, 10 e 24. 

Asñi que recuperamos as cinco roldas de hai dous anos, en vez de seis, para rematar pouco despois do Entroido (onde teremos mais actividades).

Horario das partidas: 19,15 en adiante.

Emparellamentos: Dado que está dentro da actividade dos Martes de Xadrez no que a participación varía dunha semana para outra os emparellamentos de cada rolda realizaranse cinco minutos antes do inicio de cada rolda cos xogadores presentes nese momento.

Participación: Aberta a tódolos interesados teñan ou non licencia federativa ou vaian ou non xogar a Liga. Admitiranse novos xogadores ao longo de todo o torneo sempre que estean presentes no emparellamento semanal.

Cota: De balde. A actividade está dentro da programación da nosa escola gratuita co apoio da Deputación da Coruña.

Premios: O gañador do torneo levará un trofeo como vencedor desta actividade lúdica.

A Coruña en sepia

 

El Reino SUEVO de GALLAECIA ¿El primer reino medieval de Occidente?

Fragmento de Algo Vai Mal

Nas tres décadas posteriores á guerra, economistas, políticos, comentaristas e cidadáns comúns coincidiron en que un gasto público elevado, xestionado por autoridades nacionais ou locais con liberdade suficiente para regular a vida económica a varios niveis, era unha boa política. Os que discrepaban eran considerados curiosidades dunha época pasada —ideólogos irracionais que buscaban realizar as súas fantasías— ou defensores egoístas do interese privado por riba do ben público. O mercado aínda mantiña o seu lugar, o Estado desempeñaba un papel central na vida dos individuos e os servizos sociais tiñan prioridade sobre outros gastos gobernamentais, coa excepción parcial dos Estados Unidos, onde o gasto militar continuou a crecer ao mesmo ritmo. 

Algo vai mal. 

Tony Judt

O can

O CAN
Pierre Versins

Non estaría mal que me buscases unha femia... As palabras resoaron na habitación que, por costume, chamo o meu despacho. Tardei un bo intre en decatarme de que quen falara era o can. Entón pregunteille:
-Por que me dis iso?
-Porque é a verdade -contestou el-. Desde fai un cuarto de hora, pensas en voz alta sen darche conta. Estou farto de ósos e de sopa... Agora necesito unha femia, unha cadela, se o prefires.
-Pero...
Deixei a frase no aire, sen deixala caer. Acababa de lembrar que, normalmente, os cans non falan. Collín o meu chaveiro e saín moi de présa, pechando ao animal con dobre volta de chave. Non protestou.

No corredor reflexionei. Que estaba a pasar? Son especialista en atraerme complicacións. Desde que tiña o can na miña casa, dous meses completos, limitouse a ladrar e a gruñir. Era moi afectuoso e estaba moi ben educado.
Que máis podía pedirse? Só lle faltaba falar, como vulgarmente dise, e agora, a menos de que eu estivese chiflado, adquirira o don dapalabra.
Adoptei unha resolución, saín e busquei ao vello que mo vendeu. Un deses tipos que dormen debaixo das pontes. Logrei atoparlle unha hora máis tarde e conteille a historia.
-Ah! -díxome, sen inmutarse-. De modo que falou, o moi tunante? Non perdeu o costume. Temín...
Interrompinlle:
-Quere vostede explicarse con máis claridade?
-É un bo can, non? Entón, vai vostede a conservalo? É incapaz de facerlle dano a unha mosca e non falará diante doutras persoas, non lle avergoñará. Só lle falará a vostede, se o trata con agarimo... Con todo, prometérame que non falaría nunca diante de vostede... Nunca se sabe, comprende? Claro que,
se o fixo, os seus motivos tería. Os cans, sabe?, teñen bo corazón, e cando alguén lles dirixe a palabra senten moito non poder contestar. O silencio é bo para os homes que charlan e charlan sen dicir nada, en definitiva. Pero eles, os cans, non saben falar e quererían facelo.
-Quere vostede explicarse dunha vez?
-Non se sulfure, non se sulfure, cabaleiro. Vou dicirllo todo. Pero, ten que prometerme unha cousa, que non lle fará nada ao meu can...
Ao ouvir aquelas palabras soltei unha frase desdichada que o vello, por fortuna, non ouviu ou non quixo ouvir.
-Eu compreille o seu can, non? -dixen.
-Ten que prometerme que non lle fará ningún dano -continuou o vello-, e que se non o quere volverá entregarmo. Pasaremos fame, os dous, pero polo menos non será desgraciado. Terá con quen falar, sabe? Oh! Devolvereille o diñeiro, non se preocupe. Aínda o teño. Non puiden gastalo: doeume e,
ademais, a xente pensaría que o roubei. Un tipo como eu, que non tivo un céntimo desde hai anos... Bo, se quere vostede sabelo... Eu, sabe?, non fun sempre un vagabundo. Estudei, na miña mocidade. Sei ler,
sabe?
-Que ten que ver...?
-Non se impaciente, cabaleiro, todo chegará... Como lle ía dicindo, sei ler, e isto foi a orixe de todo. Un día atopei un libro nunha chea de desperdicios.Desde logo, faltaban algunhas páxinas e a cuberta estaba sucia, xa que de non ser así non o tiraron, verdade? O caso é que recollín o libro, e aínda o teño. Lino de punta a cabo, e cando me dá por aí reléoo, abríndoo ao azar. Chámase "O home e o seu destino" e é dun tal Lecomte du Noüy, un tipo moi listo, aínda que era xesuíta. E non é que eu teña nada contra as xesuítas, sabe? Bo, ao que ía... Lin o libro, e volvín lelo, e lino unha vez máis para ver se o entendeu ben. Faltan moitas páxinas, pero iso non afecta o conxunto. E entón atopei ao can. Era un cachorro de poucos días e flotaba no Sena. Pero estaba vivo. Cando se viron tantos mortos como vin eu, sábese recoñecer aos vivos. De modo que o pesquei, quenteino e leveino a un amigo meu que tiña unha cadela que acababa de dar a luz... Acampei co meu amigo unha boa tempada, e o cachorro creceu que daba gusto velo. E eu continuaba lendo o meu libro.
-Meu Deus! Que ten que ver...?
-Espere, non teña tanta présa! Se exercese vostede a miña profesión, cabaleiro, aprendería a ser paciente. Lía, pois, o meu libro, e canto máis o lía máis me dicía que a cousa tiña que ser factible. Refírome ao capítulo oitavo do libro terceiro: a suma considerable de coñecementos que un neno pode acumular durante os primeiros anos da súa vida. E, na páxina seguinte: un neno de tres meses pode aprender perfectamente. Non se trata de ser severo, senón paciente e obstinado, máis obstinado que el. Dáse conta?
-Non entendo nada.
-Pois ben, vai vostede a velo. A forza de ler, e reler, e volver reler, pensei que se un crío podía aprender ao tres meses, por que un cachorro de tres meses, que é moito máis listo, sen ofender a ninguén, non podía aprender tamén, e mesmo máis, posto que é máis listo? De modo que collín o can e marcheime ao campo, para que non se burlasen de min se a cousa fallaba. Tiven paciencia, fun obstinado, e aprendín lentamente a falarlle ao cachorro. Sostíñao sobre os meus xeonllos, coa cabeza volta cara a min, e contáballe cousas, amodo, abrindo ben a boca para que vise como se fai. Oh! Fun máis obstinado que el, desde logo. Mesmo cando se meaba sobre as miñas pernas, non o soltaba. Debo recoñecer, para ser franco, que tardou moito tempo en dicir "papá", pero finalmente díxoo, e logo "mamá", e daquela todo o demais. E, se quere vostede crerme, cabaleiro, ese can, que agora ten tres anos, sabe falar como unha persoa maior. Faleille das estrelas, dos planetas, do sol, da Historia de Francia e da xeografía, ensinándolle todo o que eu sabía. E se llo vendín, hai dous meses, foi porque pasaba fame e, educado
como é, dáballe vergoña furgar nas cheas de lixo. Por máis que tratei de explicarlle que eu tamén era un home instruído, sen que por iso avergoñáseme de ser un vagabundo, todo foi inútil: prefería morrerse de fame a rebaixarse a certas cousas.
-E agora?
-Agora? Bo, é vostede quen ten que dicir o que pensa facer. Eu xa lle expliquei o como e o porqué...
Tratei de asumir un aire docto, para dicir:
-Vou facelo examinar.
-Perdón... Dicía vostede, cabaleiro?
-Dixen que vou facelo examinar por un amigo que é un gran especialista en psicoloxía animal.
O vello deu un salto. Agarroume polos ombreiros e gritou:
-Ah! Non faga iso, cabaleiro, non faga iso! Non é un can de circo, é un bo can que nunca molestou a ninguén. Por que molestarlle a el? Non, cabaleiro, devólvamo, xa vexo que lle está creando complicacións. Eu xa estou afeito... Non esqueza que fun eu quen lle ensinou a falar. Levareimo,
pois, e devolvereille o seu diñeiro. E todo o mundo quedará contento.
Naquel preciso instante chegou o can, coxeando. Explicounos que saltara pola xanela do primeiro piso. Entón, non tendo máis nada que dicir, marcheime. Non, non aceptei o diñeiro.
Cando me volvín para mirar, estaban aínda alí, inmóbiles, o can e o vello, facéndome acenos.
Esa é a parte absurda da historia. Agora, pasemos á parte seria. Ao cabo de pouco tempo, cando case o esquecera todo, atopei ao meu amigo Fraysse sobre a ponte das Artes. Fraysse é un deses sabios pouco
rendibles que se pasan o tempo descubrindo a pólvora, os cráteres da Lúa, etc. Non está descartado que eses seres, a miúdo excelentes compañeiros, acaben por inventar, despois de efectuar todo o periplo da Historia das Ciencias, algo que non fora inventado xa.
Iso último é o que lle ocorreu a Fraysse, segundo el. O seu rostro tiña unha expresión hermética, e apenas dignose recoñecerme e dar un curto paseo polos peiraos na miña compaña, a pesar de que por regra xeral aceptábaa encantado.
-Que sucede? Que che pasa? ?pregunteille rompendo un penoso silencio.
-Déixame en paz, por favor...
-Pero, dime, que demos...?
Encarouse comigo. 
-Oh! Ti e as túas expresións de mal gusto! Repítoche que me deixes en paz.
-Bo, non insisto. Non quero insistir. Ademais, insistir sería inútil, verdade?Por tanto, non insistirei...
Coñézolle, e sei que unha broma baseada nun xogo de palabras ou nunha absurda repetición énchenlle de gozo. Efectivamente, a miña pequena treta forneceu efecto. Fraysse desarrugou o entrecello e volveuse cara a min.
-Es capaz de gardar un segredo? -rumoreou.
-Desde logo -contestei.
-Ben. Entón, imos ao meu hotel. Convídoche.
-Unha herdanza?
-Non, exactamente. Un invento presentado no Ministerio da Guerra.
Emitín un asubío de admiración.
-Diantre! E... aceptado?
-Aceptado. E pago. Non moito, esta é a verdade, pero, en fin, conta tamén a satisfacción de traballar pola patria.
Chegamos ao seu hotel, situado nunha quella entre Saint-Michel e a rúa Saint-Jacques. Fraysse colleu unha botella de Sancerre e dous vasos de detrás dun mostrador e subimos á súa habitación, no segundo piso.
-Asómbrame -dixen súbitamente, cando estivemos instalados- que poidas falar desas cousas...

Interrompeume:
-Pero, se non podo falar delas... Iso é o terrible!
-Bo -dixen-, eu non pregúntoche nada.
-Oh! Contigo é distinto. E, ademais, un día ou outro vai saberse. Son tan estúpidos! Cando penso que estiveron a piques de inserir un anuncio nos xornais...
Enarqué as cellas e, cousa rara, Fraysse deuse conta.
- É certo -dixo?- Será mellor que cho conte todo desde o principio. Bebeu un grolo de viño, chasqueou a lingua, eloxiou o Sancerre e lanzouse:
-Verás, como xa sabes, ou talvez non o saibas, hai dous anos que me intereso pola glotis...

-Pola...? Vaia... Continúa.
-Pola glotis, pola lingua, polo padal, polos dentes, nunha palabra, polo aparello fónico, que permite emitir sons e modularlos. Fixárame como obxectivo o que os mudos puidesen falar. Pero, o principal...
Fixo un xesto evasivo.
-Bo, o caso é que triunfou o accesorio. Os mudos non falarán, polo menos por agora, pero falarán algúns animais.
-Vaia! -exclame-?. Iso lémbrame...
-Deixa os recordos da túa infancia privilexiada para máis tarde. O feito é que eu sei que os animais falan... E ao dicir falan, refírome a que falan como nós, expresándose coa axuda de palabras-crave, de símbolos accesibles á maioría. Por tanto, algúns animais falarán. Tiven que furgar non só na
lingüística, senón tamén na frenoloxía, a neuropsiquiatría e a teoría da información. Resultado: mediante unha acción á vez química e médica, afórroche os detalles, seguida dun adestramento progresivo, conseguín facer falar a un can, en primeiro lugar...

-Ha -exclamei- Ha
-Non te rías. Estou a falarche moi en serio.
-Non o dubido, e non me ría.
-Ben. Por desgraza...
-Por desgraza -terminei-, Perdíchelo. E os teus militares querían inserir un anuncio nos xornais para atopalo.
Miroume intensamente por espazo duns segundos.
-Algo polo estilo -dixo-. Agás que non o perdín. Escapouse, dicindo "parece incrible o desenvolvemento que experimenta o espírito lóxico polo simple feito de poder falar", dicindo que na súa calidade de pioneiro da súa raza tiña dereito a certos miramientos, e que non estaba disposto a servir de coello de Indias por máis tempo. É absurdo, pero tomáralle agarimo. Despois fixen falar a outros cans, desde logo, pero non era o mesmo.
-Ah! -dixen, algo inquedo-. Fixeches falar a outros? E non se escaparon?
-Non hai perigo de que o fagan. Están nun campo de... bo, nun campamento militar.
-Comprendo.
Deixei transcorrer un silencio, para demostrar até que punto comprendía. Logo:
-Bo, amigo meu, creo que teño unha sorpresa para ti.
-Agradable?
-Si. O teu can, se non me equivoco, foi o meu durante dous meses. Compreillo a un vello vagabundo...
Conteille toda a historia. Escoitoume sen parpadear. Cando terminei, dixo:
-Ese vagabundo tomouche o pelo. Debe de ser o vello que roldaba ao redor do meu laboratorio de Fontenay. Atraeríase ao can Deus sabe con que promesas. E o can díxoche que se chamaba Ric? En realidade chámase Rae. Dásche conta? Adquiriu mesmo o sentido do disimulo intelixente...
Se extasiaba. Creo que botei un xerro de auga fría sobre o seu entusiasmo:
-Si, e dese modo non necesita cambiar a inicial da súa roupa interior...
-Idiota! Bo, onde está ese enfant terrible?
Vacilei, preguntándome se faría ben denunciando ao pobre animal. Despois de todo, se Ric... ou Rae... decidira disfrazarse de can de modelo corrente...
-Que vas facer con el? Ou, mellor devandito, que van facer con el os teus militares? Non vexo a utilidade...
Fraysse estalou:
-Oh! Crees que vou entregarllo aos militares? Eles teñen outros, os suficientes, e dispoñen do medio de ter aínda máis. Rae, sabes?, é un fenómeno, até certo punto, pero ante todo é un can, e cunhas condicións excelentes para a caza. E a caza, para min, xa sabes...
Tras un breve silencio, púxose en pé.
-Imos buscalo -dixo-. Dásche conta? Poder cazar cun can que saberá discutir e preparar un plan de ataque comigo, como de home a home... 

Non era xa necesario preguntarlle a que uso destinaban os militares a aqueles animais sabios...


FIN